Znaczki Czarnogóra
Czarnogóra na znaczkach - dwie epoki niepodległej poczty
Dopiero referendum z 2006 roku przywróciło Czarnogórze status samodzielnego uczestnika międzynarodowego systemu pocztowego, po ponad ośmiu dekadach, w których miejscowa poczta funkcjonowała w ramach struktur jugosłowiańskich. Wcześniej, jeszcze w XIX wieku, niewielkie Księstwo Czarnogóry było jednym z pierwszych państw bałkańskich prowadzących własną emisję znaczków, co czyni jego filatelistykę rzadkim przykładem dwóch odrębnych, oddalonych o stulecie okresów samodzielności pocztowej. Między tymi epokami mieści się niemal cała nowożytna historia regionu, od czasów osmańskich wpływów, przez dwie wojny światowe, aż po rozpad Jugosławii i dekady wspólnej państwowości z Serbią.
Od Księstwa do współczesnej republiki
Znaczki pocztowe Czarnogóry z okresu Księstwa i późniejszego Królestwa noszą typową dla epoki, klasycystyczną stylistykę - herby, portrety władców oraz motywy heraldyczne dominowały na wczesnych emisjach obiegowych. Po pierwszej wojnie światowej kraj wszedł w skład państwa jugosłowiańskiego, a lokalna emisja pocztowa została zastąpiona wspólną dla całego kraju. Krótki epizod odrębnych emisji przypadł na okres okupacji podczas drugiej wojny światowej, kiedy na terytorium Czarnogóry wprowadzono nadruki na potrzeby administracji okupacyjnej - dziś traktowane wyłącznie jako dokument tamtego okresu, opisywany w katalogach specjalistycznych jako osobna, wyraźnie wydzielona pozycja.
Dwustuletnia przestrzeń dla kolekcjonerów
Znaczki czarnogórskie przyciągają kolekcjonerów zainteresowanych klasyczną filatelistyką bałkańską, a wczesne emisje Księstwa, choć nieliczne, są cenione za swój historyczny charakter i miejsce wśród pierwszych samodzielnych emisji regionu. Współczesna, powstała po 2006 roku emisja Czarnogóry rozwija tematykę przyrodniczą i krajobrazową, nawiązującą do wybrzeża adriatyckiego oraz gór Durmitoru, a także serie okolicznościowe poświęcone lokalnym tradycjom i architekturze sakralnej. Kolekcjonowanie obu tych okresów łącznie pozwala prześledzić rzadko spotykaną w Europie sekwencję niepodległość - włączenie do większego państwa - odzyskana niepodległość, co samo w sobie stanowi interesujący temat dla osób zajmujących się historią polityczną kontynentu.
Przy ocenie starszych egzemplarzy z okresu Księstwa warto zwracać uwagę na stan papieru i ewentualne ślady naddarć, częste przy tak wiekowym materiale, a także na czytelność nadruku wartości, który w niektórych nakładach bywał wykonywany niestarannie. Znaczki czyste z tego okresu bywają rzadkością, dlatego wielu kolekcjonerów akceptuje egzemplarze stemplowane w dobrym stanie jako pełnowartościowe uzupełnienie zbioru, zwłaszcza gdy stempel jest czytelny i datowany. W naszym katalogu znajdują się pozycje reprezentujące obie epoki samodzielnej poczty czarnogórskiej, oddzielone od siebie niemal stuleciem wspólnej historii jugosłowiańskiej.