Znaczki Deutsches Reich / III Rzesza

Jak w praktyce kolekcjonerskiej rozgranicza się zwykłe znaczki obiegowe Trzeciej Rzeszy od licznych wydań dopłat na rzecz organizacji charytatywnych, pojawiających się w tym okresie kilka razy w roku? Odpowiedź kryje się w samej konstrukcji nominału: obok wartości opłaty pocztowej na znaczkach dopłaty drukowano dodatkową kwotę przeznaczoną na cele społeczne, zwykle zimową pomoc dla potrzebujących, a tematyka tych emisji – stroje ludowe, motywy baśniowe, sceny rodzajowe – nawiązywała do tradycji niemieckich znaczków dobroczynnych sięgającej jeszcze czasów Republiki Weimarskiej. Znaczki obiegowe Deutsches Reich z lat trzydziestych opierały się początkowo na serii z wizerunkiem prezydenta Paula von Hindenburga, wprowadzonej jeszcze przed 1933 rokiem i wykorzystywanej przez kolejne lata, a od początku lat czterdziestych zastąpiła ją nowa seria definitywna z portretem ówczesnego kanclerza Rzeszy. Równolegle wydawano liczne serie okolicznościowe związane z rocznicami państwowymi i wydarzeniami politycznymi epoki, które dziś stanowią osobny, wymagający dział badawczy w obrębie tej specjalizacji.

Poczta jako dokument epoki

Filatelistyka tego okresu traktowana jest dziś przede wszystkim jako źródło historyczne – dokumentujące zmiany granic, aneksje i propagandowy charakter części emisji – a nie jako temat do estetycznego zachwytu. W ramach tej specjalizacji kolekcjonerzy najczęściej gromadzą:

• definitywną serię z wizerunkiem prezydenta Paula von Hindenburga z lat trzydziestych,
• znaczki dopłaty na rzecz zimowej pomocy społecznej, z motywami ludowymi i baśniowymi,
• nadruki związane z przyłączeniem Austrii i Kraju Sudetów w 1938 roku,
• serie okolicznościowe o wyraźnie propagandowym charakterze, dziś analizowane jako materiał historyczny,
• kasowniki i stemple pocztowe dokumentujące funkcjonowanie poczty na terenach spornych.

Każdy z tych wątków wymaga od kolekcjonera ostrożności i rzetelnej wiedzy historycznej, ponieważ znaczki z tego okresu bywają dziś przedmiotem nadinterpretacji, choć same w sobie pozostają wyłącznie świadectwem funkcjonowania ówczesnej administracji pocztowej. Wielu zbieraczy traktuje tę część kolekcji jako uzupełnienie szerszych studiów nad historią Europy pierwszej połowy XX wieku, a nie jako odrębny, samodzielny temat kolekcjonerski.

Przy znaczkach pocztowych Deutsches Reich z lat 1933-1945 kluczowe znaczenie ma stan zachowania i autentyczność stempla, ponieważ ten okres, ze względu na duże zainteresowanie kolekcjonerskie, bywa też polem działania fałszerzy nadruków i przedruków – pomocny bywa tu dokładny opis w katalogu Michel, wciąż podstawowym źródle referencyjnym dla tej specjalizacji. Znaczki czyste z zachowaną gumą są cenione w seriach definitywnych, natomiast egzemplarze stemplowane, z czytelnym datownikiem konkretnego urzędu pocztowego, mają większą wartość dokumentacyjną dla badaczy historii poczty tego okresu. Ta podstrona porządkuje materiał filatelistyczny związany z tym rozdziałem historii Niemiec, ułatwiając jego uporządkowane, rzeczowe kolekcjonowanie.