Znaczki Estonia

Po czym poznać, że dany estoński znaczek pochodzi z pierwszej fali niepodległości sprzed 1940 roku, a nie z serii wydanych już po jej przywróceniu w 1991 roku? Odpowiedź bywa zaskakująco prosta, choć wymaga znajomości szczegółów: pierwsze znaczki niepodległej Estonii z 1918 roku drukowano, z powodu powojennego niedoboru papieru, na odwrocie starych rosyjskich map topograficznych, co dziś stanowi jedną z najbardziej rozpoznawalnych ciekawostek klasycznej filatelistyki bałtyckiej. W kolejnych latach młode państwo wydało również serię dopłaty na rzecz ofiar wojny o niepodległość, łączącą funkcję pocztową ze zbiórką na cele społeczne. Po sowieckiej, a następnie niemieckiej okupacji w latach czterdziestych Estonia na pół wieku utraciła własną pocztę – w obiegu funkcjonowały wyłącznie znaczki radzieckie, a osobna estońska filatelistyka odrodziła się dopiero wraz z przywróceniem niepodległości w 1991 roku. Ta kilkudziesięcioletnia przerwa w wydawaniu własnych znaczków sprawia, że okres międzywojenny i okres po 1991 roku traktowane są dziś jako dwa odrębne, choć powiązane rozdziały tej samej historii pocztowej.

Dwie niepodległości, dwie kolekcje

Filatelistyka estońska dzieli się w praktyce na dwa wyraźnie odrębne działy kolekcjonerskie, rozdzielone dekadami sowieckiej administracji pocztowej. Wśród najczęściej poszukiwanych pozycji znajdują się:

• pierwsze znaczki z 1918 roku, drukowane na odwrocie rosyjskich map topograficznych,
• znaczki dopłaty na rzecz ofiar wojny o niepodległość z lat dwudziestych,
• niemieckie nadruki okupacyjne z okresu drugiej wojny światowej na terenie Estonii,
• pierwsze emisje po odzyskaniu niepodległości w 1991 roku,
• współczesne serie tematyczne nawiązujące do przyrody i symboli narodowych.

Taki podział sprawia, że kolekcja znaczków Estonii często układa się w dwie osobne, uzupełniające się części, każda z innym charakterem historycznym i innym poziomem trudności w kompletowaniu poszczególnych serii.

Przy klasycznych znaczkach estońskich sprzed 1940 roku szczególną wartość mają egzemplarze z czytelnym śladem papieru mapowego na odwrocie, potwierdzającym autentyczność wczesnej emisji, dlatego warto porównywać je z opisem w katalogu Michel przed zakupem, zwłaszcza przy pozycjach o niepewnym pochodzeniu. Znaczki z okresu międzywojennego bywają trudniej dostępne w stanie czystym z pełną gumą, podczas gdy emisje powojenne i współczesne najczęściej występują w obu wariantach bez większych ograniczeń, co ułatwia kolekcjonowanie osobom dopiero zaczynającym budować dział estoński w swoim zbiorze. Ta podstrona gromadzi znaczki pocztowe Estonii z obu okresów niepodległości, ułatwiając kolekcjonowanie zarówno klasyki bałtyckiej, jak i nowszych serii tematycznych.