Znaczki Wietnam

Ręcznie odbijane nadruki na zapasach przedwojennych znaczków francuskich Indochin – z braku możliwości szybkiego wydrukowania nowych emisji – dokumentują pierwsze miesiące niepodległej poczty po ogłoszeniu Demokratycznej Republiki Wietnamu w 1945 roku. Ten prowizoryczny epizod, typowy dla wielu terytoriów wychodzących wówczas spod kolonialnej administracji, otworzył długi i wyjątkowo złożony rozdział w historii poczty tego regionu Azji Południowo-Wschodniej.

Podzielony kraj, podzielona poczta

Po latach francuskiego panowania kolonialnego, gdy poczta Indochin posługiwała się wspólnymi znaczkami dla całego regionu, wojna i podział kraju po konferencji genewskiej w 1954 roku doprowadziły do powstania dwóch odrębnych administracji pocztowych – północnej Demokratycznej Republiki Wietnamu oraz południowej republiki ze stolicą w Sajgonie. Znaczki pocztowe Wietnamu Północnego z okresu wojny nosiły wyraźnie propagandowy charakter, dokumentując mobilizację przemysłu i rolnictwa oraz kolejne etapy konfliktu, podczas gdy poczta Południa rozwijała się według odrębnej estetyki, bliższej ówczesnym trendom zachodnim. Obie administracje posługiwały się przy tym własną walutą – wietnamskim dongiem – choć w praktyce miał on odmienną wartość i kurs po obu stronach granicy demarkacyjnej. Osobną kategorię stanowiły znaczki lotnicze, wydawane po obu stronach granicy i odzwierciedlające rozwój, a później ograniczenia komunikacji powietrznej w warunkach trwającego konfliktu. Zjednoczenie kraju w 1976 roku zamknęło ten rozdział, wprowadzając wspólną walutę oraz jednolitą serię znaczków obiegowych dla całego terytorium, opartą już na jednolitej estetyce socjalistycznego państwa.

Tematyka poszukiwana w kolekcjach

Kolekcjonerzy zajmujący się historią XX wieku cenią sobie zwłaszcza emisje wojenne z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, dziś traktowane jako źródło ikonograficzne tamtego okresu, obok mniej kontrowersyjnych serii przyrodniczych i lotniczych z czasów powojennych. W kolekcjonowaniu tematycznym popularne pozostają znaczki Wietnamu poświęcone faunie delty Mekongu oraz tradycyjnemu rzemiosłu, chętnie zestawiane z podobnymi seriami sąsiednich krajów Azji Południowo-Wschodniej. Filatelistyka wietnamska bywa przy tym trudna do uporządkowania chronologicznie bez dobrego katalogu, właśnie ze względu na równoległe istnienie kilku odrębnych administracji pocztowych w krótkim czasie, co dla początkujących kolekcjonerów bywa źródłem częstych pomyłek przy identyfikacji emisji. Do poszukiwanych należą też znaczki upamiętniające kolejne rocznice zjednoczenia kraju, chętnie zestawiane przez kolekcjonerów z wcześniejszymi emisjami obu podzielonych administracji jako swoiste podsumowanie całego okresu.

• rozróżnienie emisji Wietnamu Północnego i Południowego sprzed 1976 roku po symbolice, nadrukach i walucie
• stan papieru i gumy przy znaczkach z okresu wojennego, często drukowanych w trudnych warunkach polowych
• kompletność serii lotniczych, popularnych wśród kolekcjonerów tematycznych transportu
• zgodność chronologii emisji z katalogiem Michel przy porównywaniu wydań przed- i powojennych