Znaczki Chiny

Na przełomie XIX i XX wieku o dostarczenie listu w chińskich portach traktatowych rywalizowało jednocześnie kilka administracji pocztowych - obok poczty cesarskiej działały urzędy brytyjskie, francuskie, niemieckie, rosyjskie i japońskie, każdy z własnymi znaczkami lub nadrukami na walutach macierzystych. Znaczki pocztowe Chin z tego okresu są dziś świadectwem wyjątkowo rozdrobnionej suwerenności pocztowej, jakiej niewiele krajów doświadczyło w tak krótkim czasie na własnym terytorium.

Od cesarstwa przez republikę do inflacji

Pierwsze ogólnokrajowe emisje ukazały się jeszcze pod rządami dynastii Qing, z motywem smoka nawiązującym do symboliki cesarskiej. Upadek monarchii w 1912 roku i proklamowanie republiki wymusiły szybkie zastąpienie tych wzorów nowymi seriami, często opartymi na prowizorycznych nadrukach nazwy nowego ustroju na zapasach starszych druków. Kolejne dekady przyniosły emisje prowincjonalne, wydawane lokalnie w okresach osłabienia władzy centralnej, a w drugiej połowie lat czterdziestych - serie o gigantycznych nominałach, będące bezpośrednim odbiciem hiperinflacji powojennej. Po 1949 roku poczta przeszła pod nową administrację, co ponownie zaznaczyło się w zmianie tematyki i stylistyki druku - portrety i symbole dynastyczne ustąpiły miejsca motywom przemysłowym, rolniczym i propagandowym, typowym dla nowego okresu.

Nadruki, prowincje i motywy lotnicze

Kolekcjonerów przyciągają przede wszystkim liczne nadruki - zarówno te zmieniające nominał w reakcji na inflację, jak i lokalne emisje prowincjonalne z okresu rozbicia administracyjnego, trudne do skompletowania w pełnych seriach. Osobną, cenioną gałąź stanowią znaczki dawnych urzędów pocztowych mocarstw obcych działających na terenie Chin, traktowane przez filatelistykę jako odrębny, złożony temat kolekcjonerski. Popularne są też wczesne serie lotnicze oraz motywy krajobrazowe i architektoniczne, chętnie zestawiane tematycznie przez zbierających według motywu, niezależnie od okresu wydania. Dla wielu kolekcjonerów samo śledzenie, jak kolejne zmiany granic wpływów i administracji odbijały się w kolejnych seriach, stanowi osobną, wciągającą gałąź kolekcjonowania.

Ze względu na skalę i różnorodność tego materiału warto przy zakupie zwracać szczególną uwagę na autentyczność nadruków - to obszar, w którym rozbieżności między katalogami bywają znaczne, a identyfikacja wymaga często katalogu Michel jako punktu odniesienia. Znaczki chińskie stemplowane z pierwszej połowy XX wieku pojawiają się częściej niż czyste egzemplarze z pełną gumą, co przekłada się na różnice w dostępności poszczególnych okresów. Kto interesuje się filatelistyką azjatycką i chce prześledzić kolejne zmiany ustrojowe kraju krok po kroku, znajdzie w naszym katalogu spory wybór pozycji z różnych etapów tej historii, od cesarstwa po czasy powojenne, z uwzględnieniem zarówno emisji ogólnokrajowych, jak i rzadszych wydań lokalnych.