Znaczki Mongolia

Czy kraj bez dostępu do morza, kojarzony głównie ze stepem i jurtami, może zaskoczyć kolekcjonera dinozaurami i lotami kosmicznymi? W przypadku Mongolii odpowiedź brzmi twierdząco, a dowodem są dziesiątki barwnych serii wydawanych od lat sześćdziesiątych XX wieku, gdy kraj - jako bliski sojusznik ZSRR i członek Powszechnego Związku Pocztowego od 1961 roku - zaczął intensywnie rozwijać własną filatelistykę na potrzeby eksportu i wymiany międzynarodowej z innymi krajami bloku wschodniego. Skamieniałości znalezione na pustyni Gobi, w tym szczątki dinozaurów opisane już w latach dwudziestych XX wieku przez amerykańskie ekspedycje naukowe, stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych tematów mongolskiej poczty, obok koni Przewalskiego, wielbłądów i tradycyjnego stroju narodowego prezentowanego na licznych seriach okolicznościowych.

Step, Gobi i wspólny lot w kosmos

Obok serii paleontologicznych ważne miejsce w mongolskiej filatelistyce zajmuje temat kosmiczny - w 1981 roku Mongolia, jako jeden z niewielu krajów spoza wielkich mocarstw, wysłała własnego kosmonautę na pokład radzieckiej misji, co upamiętniono wieloma znaczkami, blokami i arkusikami okolicznościowymi wydanymi w kolejnych latach. Częstym motywem pozostają też zwierzęta stepowe i pustynne - lampart śnieżny, wielbłąd dwugarbny oraz dzikie konie - drukowane w dużych, wielobarwnych arkusikach, które od razu kierowano głównie na rynek kolekcjonerski, rzadziej do realnego obiegu pocztowego. Po transformacji ustrojowej z początku lat dziewięćdziesiątych na znaczkach częściej zaczęły pojawiać się motywy narodowe, wcześniej pomijane z powodów politycznych, w tym postać Czyngis-chana i symbole dawnego imperium mongolskiego. Wiele emisji z okresu socjalistycznego powstawało w drukarniach na Węgrzech lub w ZSRR, co widać po precyzji offsetowego druku i nasyceniu kolorów charakterystycznym dla poligrafii tamtego okresu.

Na co zwrócić uwagę, kolekcjonując znaczki Mongolii

Znaczki mongolskie z epoki socjalistycznej były wydawane w dużych nakładach z myślą o kolekcjonowaniu, dlatego czyste egzemplarze z pełną gumą są dziś stosunkowo łatwo dostępne, a rzadkością bywają raczej kompletne bloki i arkusiki w nienaruszonym stanie brzegowym, bez śladów zagnieceń. Warto też pamiętać, że znaczki pocztowe Mongolii z lat pięćdziesiątych, sprzed wielkiej fali eksportowych emisji tematycznych, są znacznie trudniejsze do znalezienia niż późniejsze, kolorowe serie masowo drukowane na potrzeby zagranicznych kolekcjonerów. Zestawienie obu okresów - skromnych wydań wczesnych i efektownych serii tematycznych z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych - daje pełny obraz ewolucji mongolskiej poczty w drugiej połowie XX wieku, a dla kolekcjonerów tematycznych stanowi wygodny sposób na uporządkowanie zbioru według epok.