Znaczki Egipt

W wiedeńskiej drukarni Oesterreichische Staatsdruckerei powstały w 1866 roku pierwsze znaczki pocztowe Egiptu, ozdobione geometrycznym wzorem przypominającym gęstą sieć, mającym utrudniać fałszerstwa nowo powołanej poczty chedywatu. Już rok później ten sam wiedeński zakład wydrukował kolejną serię, tym razem z ikonicznym widokiem sfinksa na tle piramid w Gizie – motywem, który na długie dekady stał się wizytówką klasycznej filatelistyki egipskiej i był powielany, z drobnymi odmianami druku i ząbkowania, w kolejnych wydaniach aż do początku XX wieku. Formalnie podległy Turcji chedywat egipski cieszył się przy tym w praktyce sporą swobodą we własnej polityce pocztowej, rozliczanej w piastrach, a wprowadzenie własnych znaczków było jednym z widocznych przejawów tej autonomii administracyjnej jeszcze przed formalnym uzyskaniem niepodległości. Przez pewien czas egipskie znaczki obiegowe stosowano też w administracji sąsiedniego Sudanu, zanim ten zaczął emitować własne wydania pod koniec XIX wieku.

Od sfinksa do portretów władców

Po ustanowieniu brytyjskiego protektoratu w 1914 roku, a następnie ogłoszeniu Królestwa Egiptu w 1922 roku, na znaczkach obiegowych pojawiły się kolejno portrety królów Fuada I i Faruka, zastępując wcześniejsze motywy pejzażowe klasycznych wydań. Rewolucja 1952 roku i proklamowanie republiki rok później przyniosły kolejną zmianę ikonografii – portrety monarchów zniknęły na rzecz symboli narodowych i motywów panarabskich, a w latach 1958–1961, w okresie unii egipsko-syryjskiej, znaczki sygnowano skrótem Zjednoczonej Republiki Arabskiej. Ta gęsto stłoczona sekwencja przemian politycznych sprawia, że znaczki egipskie stanowią wyjątkowo czytelny zapis historii kraju na przestrzeni niespełna wieku.

Serie tematyczne i wskazówki dla kolekcjonerów

Republikański Egipt rozwinął bogatą filatelistykę tematyczną, sięgając po motywy archeologii, budowy Tamy Asuańskiej oraz kolejnych rocznic Kanału Sueskiego, co przyciąga zarówno kolekcjonerów historii regionu, jak i specjalistów od kolekcjonowania tematycznego. Przy klasycznych wydaniach sprzed 1914 roku warto zwracać uwagę na różnice w ząbkowaniu i odcieniach druku, opisywane szczegółowo w katalogu Michel, a przy egzemplarzach czystych – na stan zachowanej gumy, często osłabionej w gorącym klimacie. Warto też odróżniać znaczki z rzeczywistego obiegu pocztowego od egzemplarzy kasowanych okolicznościowo, ponieważ przy klasycznych wydaniach obie grupy traktowane są przez specjalistów jako odrębne kategorie kolekcjonerskie. Wśród motywów najczęściej poszukiwanych w tej kolekcji wymienić można:

• klasyczny wzór sfinksa na tle piramid w Gizie,
• portrety królów Fuada I oraz Faruka,
• nadruki i wydania z okresu Zjednoczonej Republiki Arabskiej,
• serie archeologiczne i poświęcone Kanałowi Sueskiemu.

Przeglądając tę podstronę, można zestawić klasyczne znaczki pocztowe Egiptu sprzed stulecia z późniejszymi, tematycznie bogatymi emisjami republiki.