W 2025 roku Poczta Polska finalizuje serię „1. Dywizja Pancerna – Odyseja Wolności”, wydając walor upamiętniający zdobycie Wilhelmshaven. Ten znaczek o nominale 4,90 zł dokumentuje ostatni etap szlaku bojowego żołnierzy gen. Stanisława Maczka, kiedy to polskie jednostki pancerne przyjęły bezwarunkową kapitulację strategicznej bazy niemieckiej marynarki wojennej.

Spis treści

• 1. Generał Stanisław Maczek – wybitny dowódca i taktyk

  • 1.1. Przebieg służby i rozwój polskiej broni pancernej

  • 1.2. Strategia minimalizacji strat i etos rycerski

• 2. Formowanie i szlak bojowy 1. Dywizji Pancernej

  • 2.1. Przygotowania w Szkocji i przydomek „Czarne Diabły”

• 3. Operacja Wilhelmshaven – triumf w maju 1945 roku

  • 3.1. Znaczenie strategiczne bazy Kriegsmarine

  • 3.2. Szczegóły kapitulacji niemieckiego garnizonu

• 4. Charakterystyka nowej emisji: Zdobycie Wilhelmshaven 2025

  • 4.1. Opis projektu i walory wizualne znaczków

  • 4.2. Dane techniczne i specyfikacja wydawnicza

  • 4.3. Koperta FDC oraz pamiątkowy datownik

• 5. Znaczenie historyczne i filatelistyczne serii Odyseja Wolności

1. Generał Stanisław Maczek – wybitny dowódca i taktyk

Stanisław Maczek (1892–1994) to postać centralna dla historii polskich wojsk pancernych. Jego nowatorskie podejście do dowodzenia, oparte na mobilności i zaskoczeniu, pozwoliło na skuteczne operowanie w realiach II wojny światowej.

1.1. Przebieg służby i rozwój polskiej broni pancernej

Już w 1939 roku, dowodząc 10. Brygadą Kawalerii, Maczek udowodnił, że jednostki zmotoryzowane są kluczem do nowoczesnej defensywy. Po przedostaniu się na Zachód, stał się głównym architektem potęgi 1. Dywizji Pancernej, dbając o nowoczesne wyposażenie i wysoki poziom wyszkolenia swoich podkomendnych.

1.2. Strategia minimalizacji strat i etos rycerski

Generał przeszedł do historii jako dowódca, który potrafił wygrywać bitwy bez nadmiernego szafowania krwią żołnierzy. Jego taktyka opierała się na precyzyjnych manewrach okrążających, co pozwalało chronić zarówno własne oddziały, jak i infrastrukturę cywilną wyzwalanych miast.

Portrety Generała Stanisława Maczka

2. Formowanie i szlak bojowy 1. Dywizji Pancernej

Dywizja powstała w 1942 roku w Wielkiej Brytanii, stanowiąc najważniejszą jednostkę uderzeniową Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

2.1. Przygotowania w Szkocji i przydomek „Czarne Diabły”

W trakcie stacjonowania w Szkocji polscy pancerniacy wypracowali charakterystyczny styl walki. Ze względu na czarne naramienniki oraz bezwzględną skuteczność w boju, niemieccy żołnierze zaczęli określać ich mianem „Czarnych Diabłów”.

3. Operacja Wilhelmshaven – triumf w maju 1945 roku

Atak na Wilhelmshaven był finalnym akcentem szlaku bojowego dywizji, pieczętującym jej wkład w pokonanie III Rzeszy.

3.1. Znaczenie strategiczne bazy Kriegsmarine

Baza w Wilhelmshaven była jednym z najlepiej ufortyfikowanych punktów na mapie Niemiec. Stanowiła kluczowy port dla okrętów podwodnych i jednostek nawodnych, a jej zdobycie oznaczało paraliż resztek niemieckiej marynarki.

3.2. Szczegóły kapitulacji niemieckiego garnizonu

5 maja 1945 roku doszło do podpisania aktu kapitulacji twierdzy przed polskimi dowódcami. Żołnierze gen. Maczka przejęli kontrolę nad miastem, portem oraz tysiącami jeńców, kończąc tym samym swoje działania operacyjne w Europie.

Flagi Polski i Wielkiej Brytanii na ratuszu w Wilhelmshaven - maj 1945 roku

4. Charakterystyka nowej emisji: Zdobycie Wilhelmshaven 2025

Nowy znaczek pocztowy stanowi integralną część serii „Odyseja Wolności”, zamykając historyczny cykl wydawniczy zapoczątkowany w 2024 roku.

4.1. Opis projektu i walory wizualne znaczków

Projekt autorstwa Agaty Tobolczyk utrzymany jest w estetyce dokumentalnej. Centralny motyw nawiązuje do momentu zwycięstwa, wykorzystując archiwalne zdjęcia i symbolikę 1. Dywizji Pancernej.

4.2. Dane techniczne i specyfikacja wydawnicza

4.3. Koperta FDC oraz pamiątkowy datownik

Uzupełnieniem emisji jest koperta Pierwszego Dnia Obiegu, na której widnieje fotografia żołnierzy na tle zdobytej bazy. Okolicznościowy datownik podkreśla wagę historyczną wydarzenia.

Znaczek pocztowy Zdobycie Wilhelmshaven 1. Dywizja Pancerna - Odyseja Wolności emisja 2025

5. Znaczenie historyczne i filatelistyczne serii Odyseja Wolności

Seria „Odyseja Wolności” to jedno z najważniejszych dokonań polskiej filatelistyki w zakresie upamiętniania czynu zbrojnego na Zachodzie. Każdy walor stanowi cenny element edukacyjny, przybliżający szerszemu gronu odbiorców postać gen. Maczka i sukcesy jego podkomendnych.

Zobacz również inne artykuły z tej serii:

• Znaczek pocztowy Wyzwolenie Bredy przez dywizję generała Maczka - 1. Dywizja Pancerna - Odyseja Wolności

• 1. Dywizja Pancerna - Odyseja Wolności - Emisja znaczków z dnia 30 kwietnia 2024 (Szkocja)

• Znaczek pocztowy 1. Dywizja Pancerna - Odyseja Wolności - Walki w Belgii